SESAME (Synchrotron-light for Experimental Science and Application in the Middle East)
SESAME, UNESCO’nun gözetiminde geliştirilen ve Ürdün’ün başkenti Amman’a 30 km mesafedeki Allan bölgesinde yapımına 2003 yılında başlanan, Orta Doğu’nun sinkrotron tesisi barındıran ilk büyük uluslararası araştırma merkezidir.
3. nesil bir ışık kaynağı olarak tanımlanan SESAME’deki sinkrotron hızlandırıcısında enerjileri 2,5 GeV’e çıkarılan elektronlarca salınan (çevresi yaklaşık 133 m olan bir halkadaki çeşitli mıknatıs düzenekleri yardımıyla saptırılması sonucunda) ve sinkrotron ışıması olarak adlandırılan ışınım elektromanyetik tayfın kızıl ötesinden X-ışınları bölgesine kadar olan aralığı kapsamaktadır. Halkadan teğet olarak çıkarılan 25 demet hattında aynı anda 25 adet kadar deneye hizmet etme kapasitesine sahip olacaktır. İlk olarak tasarlanan demet hatlarından 7 adedinin (protein kristalografisi, X-ışını soğurma (XAFS)/X-ışını flüoresan (XFR), kızıl ötesi (IR), küçük ve geniş açılı X-ışını saçılımı (SAXS/WAXS), toz kırınımı, mor ötesi (UV)) ilk aşama olarak 2014 yılında hizmete alınması beklenmektedir. Diğer demet hatları kullanıcı talepleri ve uygulamalara bağlı olarak sonraki yıllarda gündeme gelebilecektir.
SESAME’de fiziksel bilimler, biyoloji ve tıp, çevre bilimi, endüstriyel uygulamalar ile arkeoloji alanlarındaki Ar-Ge faaliyetleri 5 ana bilimsel programa hizmet edecektir. İlk foton demetinin 2013 yılı sonlarında elde edilmesi beklenmektedir.
SESAME'ye yapılacak gönüllü katkılara dair 8 Mart 2012 tarihinde Ürdün'ün başkenti Amman'da gerçekleştirilen toplantıya ilişkin basın duyurusu ektedir.
Türkiye’nin de kurucu ülkeleri arasında bulunduğu Ürdün’ün başkenti Amman’da inşa edilmekte olan, Ortadoğu Sinkroton Işığı Deneysel Bilim ve Uygulamaları Uluslararası Merkezi (SESAME)’nin 19. Konsey Toplantısı 7-8 Aralık 2011 tarihlerinde Ankara’da Türkiye Atom Enerjisi Kurumu ev sahipliğinde gerçekleştirildi.
Toplantı SESAME Konsey Başkanı Chris L. SMİTH tarafından yürütüldü. Toplantıya aralarında SESAME Direktörü ve eski Ürdün Enerji Bakanı Prof. Khaled TOUKAN’ın da bulunduğu, SESAME üye ülkelerinden 12, SESAME Konsey Gözlemcilerinden 10, SESAME Danışma Komitesi Gözlemcilerinden 2, uluslararası kuruluş ve organizasyonlardan 7, UNESCO Sekreteryası’ndan 7, özel misafir 2 ve 1 Dış Gözlemci olmak üzere toplam 41 kişi katıldı.
Türkiye’nin de kurucu ülkeleri arasında bulunduğu Ürdün’ün başkenti Amman’da inşa edilmekte olan, Ortadoğu Sinkroton Işığı Deneysel Bilim ve Uygulamaları Uluslararası Merkezi (SESAME)’nin 19. Konsey Toplantısı 7-8 Aralık 2011 tarihlerinde Ankara’da Türkiye Atom Enerjisi Kurumu ev sahipliğinde gerçekleştirildi.