1968 yılında Birleşmiş Milletler Genel Kurulunda görüşüldükten sonra imzaya açılan Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Andlaşması, 1970 yılında yürürlüğe girmiştir. 1 Ocak 1967 tarihinden önce nükleer silah ve patlayıcıya sahip olan ABD, Rusya, Fransa, İngiltere ve Çin'in "nükleer silah sahibi ülkeler" olarak kabul edildiği bu Andlaşmaya göre:
Nükleer silah sahibi Taraf ülkeler, nükleer silah sahibi olmayan ülkelere nükleer silah veya diğer nükleer patlayıcıları temin etmeleri ve yapmaları için yardımda bulunmamayı taahhüt eder,
Nükleer silah sahibi olmayan Taraf ülkeler bu silahları ve patlayıcıları temin etmemeyi ve yapmamayı taahhüt eder,
Nükleer silah sahibi olmayan Taraf ülkeler, UAEA ile yapacakları bir Güvenlik Denetimi Anlaşması ile UAEA'nın güvenlik denetimini kabul etmekle yükümlüdürler.
Ülkemiz bu Andlaşmayı 28 Ocak 1969 yılında imzalamış, ve 28 Kasım 1979 yılında da Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylayarak Andlaşmaya Taraf olmuştur.
3. Madde 1. ve 4. fıkra gereğince, ülkemiz, bu Antlaşma ile üzerine aldığı yükümlülükleri uygulayıp uygulamadığının kanıtlanması amacıyla UAEA'nın denetimlerine tabiidir; bu amaçla Türkiye ile UAEA Arasında NPT Antlaşmasına ilişkin olarak denetim uygulanmasına dair anlaşmalar imzalanmıştır ve UAEA denetçileri periyodik olarak ülkemizdeki nükleer tesisleri denetlemektedir. Türkiye, UAEA ile Güvenlik Denetimi Anlaşması'nı 30 Haziran 1981 yılında imzalamış ve bu Anlaşma 20 Eylül 1981'de yürürlüğe girmiştir.
|