TR2 Reaktor      TGDB genel gorunum
TR-1 Araştırma Reaktörü     (1961)
        TR-2 Araştırma Reaktörü          
            TGDB ve Çevresi

 

Bilimsel ve teknolojik çalışmalar içerisinde çok önemli bir yeri bulunan nükleer bilimler ve nükleer teknoloji, karmaşık, hızlı gelişen, pahalı yatırımlar ve en önemli bilim dallarında çok sayıda nitelikli personel gerektiren disiplinler arası bir çalışma alanıdır.

Türkiye, dünyadaki gelişmelere paralel olarak bu konunun önemini kavrayarak, 1955 yılında ABD ile atom enerjisini sivil amaçlarla kullanmada işbirliğini öngören bir anlaşma imzalamış, 1956 yılında bir araştırma reaktörü kurulması için çalışmalar başlatılmış, Küçükçekmece Gölü kenarındaki şimdiki arazi seçilmiş ve bir uzman kuruluş olarak Başbakanlık Atom Enerjisi Komisyonu kurulmuştur (6821 sayılı kanun).

1959 yılında ülkemizin ilk nükleer tesisi olan 1 MW gücündeki TR-1 araştırma reaktörünün temeli atılmış, 12/08/1960 tarihli AEK toplantısının 4 numaralı kararıyla "atom reaktörü" projesinin ismi, bulunduğu yere ve verilen görevlere izafeten "Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi" olarak belirlenmiştir. 06/01/1962 tarihinde saat 19:14'te TR-1 araştırma reaktörü "kritik olmuş", 27/05/1962 tarihinde Cumhurbaşkanının katılımı ile resmi açılışı yapılarak Merkezin kuruluşu tamamlanmıştır. 

1970'li yıllarda Türkiye'deki nükleer alandaki çalışmaların ve artan radyoizotop ihtiyacının karşılanması amacıyla aynı bina ve havuz içine daha yüksek güçlü ikinci bir reaktörün yapılmasına karar verilmiş ve TR-2 araştırma reaktörü 1984 yılında 5 MW gücünde tam kapasite hizmete alınmıştır. 1995 yılında reaktör binasının sismik değerlendirmesinin yapılması için reaktör çalışmaları düşük güce indirilmiştir. Reaktör düşük güçlerde test, analiz ve eğitim ihtiyaçlarına göre çalıştırılmaktadır.

Kuruluşundan beri nükleer teknolojinin hemen her alanında faaliyet yürüten bir kamu kuruluşu olan ÇNAEM, yıllar boyunca gerek tesisler, gerek techizat, gerekse tecrübe sahibi insangücü bakımından önemli gelişmeler göstermiş, 2006 yılında faaliyet ve konular bakımından yeniden yapılanmaya gidilmiş ve 05/04/2012 tarihli ETKB Onayı ile Merkez Müdürlüğüne bağlı 6 ana hizmet birimi (Bölüm Başkanlığı) ve 5 İdari birim (Şube Müdürlüğü) oluşturulmuştur. 

Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi, 15 Temmuz 2018 tarihli 4 Nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Daire Başkanlıklarına dönüştürülerek ismi “Teknoloji Geliştirme Dairesi Başkanlığı (TGDB)” ve “Radyoaktif Atık Yönetimi Dairesi Başkanlığı (RAYDB)” olarak değiştirilmiştir. İlgili Kararname ile Daire Başkanlıklarının görev ve çalışma alanları belirlenmiştir. Başkanlık/Şube bilgileri organizasyon şemasında gösterilmiştir.

Teknoloji Geliştirme Dairesi Başkanlığı görev alanları aşağıda verilmektedir. 
 
TGDB görev alanları
1) Bakanlık ile koordineli olarak, ülkenin bilimsel, teknik ve ekonomik kalkınmasında nükleer enerji ve radyasyon teknolojilerinden yararlanılmasını mümkün kılacak her türlü araştırma, geliştirme, yenilik, tasarım, teknoloji edinme, üretim, test, yerlileştirme, çalışmalarını yapmak veya yaptırmak, kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler ve özel sektör kuruluşları ile işbirliği ve ortak projeler yürütmek.
2) Nükleer enerji ve radyasyon teknolojileri alanlarında yükseköğretim kuruluşları, ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlarla işbirliği ve ortak projeler yapmak.
3) Nükleer enerji ve radyasyon teknolojileri alanlarında araştırma ve uygulamaya yönelik tesisler, laboratuvarlar, teknoloji transfer ofisleri, araştırma geliştirme merkezleri kurmak, kurdurmak, işletmek, işlettirmek, işletmeden çıkarmak.
4) Geliştirilen ürün ve hizmetlerin ticarileşmesi ve tanıtımı için gerekli çalışmaları yapmak, yaptırmak.
5) Nükleer enerji ve radyasyon teknolojileri ile ilgili ölçüm, analiz, dozimetri, kalibrasyon, metroloji, ışınlama, müdahale ve diğer ilgili hizmetleri vermek.
6) Düzenleme faaliyetlerini destekleyici nitelikteki ölçüm, test, muayene, analiz, araştırma, inceleme, danışmanlık, doğrulama, değerlendirme, kontrol ve diğer ilgili hizmetleri vermek.
7) Nükleer enerji ve radyasyon teknolojilerine ilişkin eğitim faaliyetlerini yürütmek.
8) Başkan tarafından verilen diğer görevleri yapmak.

TAEK'e bağlı olarak çalışan TGDB, 4 Nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde belirtilen görevlere uygun olarak araştırma, geliştirme, uygulama, eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yapmaktadır.


İletişim >>