"Türkiye Atom Enerjisi Kurumu SESAME Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Usul ve Esaslar" 29.03.2019 tarihinde revize edilerek yürürlüğe girmiştir. 

Ülkemizin kurucu üyesi olduğu ve Türkiye Atom Enerjisi Kurumu tarafından temsil edildiği SESAME (Orta Doğu Sinkrotron Işığı Deneysel Bilim ve Uygulamaları Uluslararası Merkezi)'nin güneş enerjisi santrali 26 Şubat 2019 tarihinde hizmete girmiştir. Söz konusu güneş enerjisi santralinin hizmete girmesiyle SESAME bölgedeki ilk sinkrotron ışınım merkezi olmasının yanı sıra yenilenebilir enerji ile çalışan dünyanın ilk büyük hızlandırıcı kompleksi olmuştur.

Diğer tüm hızlandırıcılarda olduğu gibi sinkrotron ışınım kaynaklarında da büyük miktarda elektrik sarfiyatı olmaktadır. Bu bağlamda, söz konusu güneş enerjisi santralinin devreye alınması ile birlikte, büyük bölümünü elektrik giderlerinin oluşturduğu SESAME işletme bütçesinde yarı yarıya bir düşüş olacak ve bu husus tesisin sürdürülebilirliğine önemli katkıda bulunacaktır.

Ayrıntılı bilgi için:

Kurumumuz Başkanı Dr. Zafer DEMİRCAN ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanı M. Fatih ÇINAR Ülkemizin kurucu üyesi olduğu ve Türkiye Atom Enerjisi Kurumu tarafından temsil edildiği SESAME’nin (Orta Doğu Sinkrotron Işığı Deneysel Bilim ve Uygulamaları Uluslararası Merkezi) UNESCO Genel Merkezinde (Paris) gerçekleştirilen 33. Konsey toplantısına katılım sağlamışlardır. 

1

Konsey toplantısı kapsamında, Ülkemizce SESAME’de kurulması planlanan “TAEK-SESAME Soft X-ray Beamline End-station Project-Yumuşak X-ışınları Foto-Emisyon Deney İstasyonu Projesi” için Kurumumuz Başkanı Dr. Zafer DEMİRCAN ve SESAME Direktörü Dr. Khaled TOUKAN tarafından karşılıklı iyi niyet mektubu imzalanmıştır.

Konsey toplantısı münasebetiyle UNESCO üyesi ülkelerin daimi temsilciliklerine SESAME üyeliği ve üyeliğe teşvik hususunda bir bilgilendirme toplantısı yapılmıştır. Toplantıya Sabancı Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Zehra SAYERS ve Argonne Ulusal Laboratuvarı (ABD)’ndan Dr. Esen Ercan ALP sunumlarıyla katkı sağlamışlardır. Söz konusu toplantıya Ülkemizin UNESCO nezdinde Daimi Temsilcisi Büyükelçi Ahmet Altay CENGİZER de katılımlarıyla destek olmuşlardır. 

2

Fotoğraftakiler (soldan sağa): M. Fatih ÇINAR (TAEK Dış İlişkiler Dairesi Başkanı), Dr. Esen Ercan ALP (Argonne Ulusal Laboratuvarı-ABD), Ahmet Altay CENGİZER (Ülkemizin UNESCO nezdinde Daimi Temsilcisi-Büyükelçi), Prof. Dr. Zehra SAYERS (Sabancı Üniversitesi), Dr. Zafer DEMİRCAN (TAEK Başkanı)

OPEN SESAME projesi kapsamında, SESAME ve Elettra Sincrotrone Trieste işbirliği ile, 23-27 Haziran 2019 tarihleri arasında Ürdün'ün Allan bölgesinde bulunan SESAME tesislerinde "OPEN SESAME Environmental Science Thematic School" adlı eğitim faaliyeti düzenlenecektir. Son başvuru tarihi 15 Şubat 2019'dur.

Ayrıntılı bilgi ve başvuru için:

http://www.elettra.eu/Conferences/2019/ESTSchool/Main/ApplicationProcedure

AMBL Hamburg, PETRA III sinkrotronunda 3 boyutlu yapı çalışmalarında kullanılmak üzere 3 demet hattı çalıştırmaktadır. Bunlardan iki tanesi makromoleküler kristalografi (MX) diğeri ise küçük açı saçılması (SAXS) deneylerinde kullanılmaktadır. MX demet hattındaki ölçümler kristalize edilmiş biyolojik makromoleküller üzerinden yapılmakta ve 3 boyutlu yapı hakkında yüksek çözünürlükte bilgiye ulaşmayı sağlamaktadır. SAXS demet hattında ise biyolojik makromolekül çözeltileri, lipid membranlar, ipliksi yapılar üzerinde ölçümler yapılabileceği gibi inorganik polimerler ve nano-parçacıklar üzerinde de ölçümler yapmak mümkündür. Bu ölçümler düşük çözünürlükteki yapı hakkında şekil ve büyüklük parametreleri hakkında bilgi sağlar.

AMBL demet hatları akademik araştırma gruplarının kullanımına açık olup kullanım önceliği bilimsel değerlendirmeye göre yapılmaktadır. Demet hatlarını kullanmak üzere BAG (Block Allocation Group) adı verilen başvuru tipinde aynı ülkeden (coğrafi bölgeden) farklı gruplar bir şemsiye başvuru altında proje önerisinde bulunabilirler, örneğin malzeme bilimi alanında çalışmalarla moleküler biyoloji projeleri aynı grupta sunulabilir. Şemsiye projeye katılan grupların birlikte çalışmak veya sonuçları paylaşmak gibi bir yükümlülükleri yoktur. Sadece, başvuru kabul edilirse, tecrübeli ve tecrübesiz gruplar genelde aynı zaman aralığında sinkrotrona gittiklerinden birbirlerinin deneyiminden yararlanmak imkânı oluşur.

AMBL’nın 2019 da yapılacak ölçümler için açtığı çağrı ve başvuru bilgilerine http://www.embl-hamburg.de/services/access_infrastructures/ bağlantısından ulaşabilmektedir.

Sabancı Üniversitesi ve Ege Üniversitesinden araştırma grupları tarafından SAXS ve MX demet hatlarında biyolojik makromoleküller üzerinde ölçüm yapmak üzere bir şemsiye BAG proje önerisi hazırlanmakta olup, bu şemsiye altında proje önerisi vermek isteyen moleküler biyoloji, yapısal biyoloji ve malzeme bilimi alanlarından araştırmacılar bu gruba katılmaya davet edilmektedir. Detaylar için Sabancı Üniversitesinden Zehra Sayers (Bu e-Posta adresi istenmeyen posta engelleyicileri tarafından korunuyor. Görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir.) veya Ege Üniversitesinden Burcu Kaplan Türköz (Bu e-Posta adresi istenmeyen posta engelleyicileri tarafından korunuyor. Görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir.) ile bağlantı kurulabilir. 16 Aralık 2018 tarihine kadar açık olan çağrıya yetiştirmek üzere öneriler 30 Kasım’a kadar beklenmektedir.