TAEK Bünyesindeki Ankara Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi (ANAEM) ve Ankara Nükleer Tarım ve Hayvancılık Araştırma Merkezi (ANTHAM) Bakanlar Kurulunun 13/06/2005 tarihli kararının 1/07/2005 tarihinde 25862 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanması ile birleştirilerek Sarayköy Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi (SANAEM) adı ile yeniden kurulmuştur.
Türkiye Atom Enerjisi Kurumu’na (TAEK) bağlı Sarayköy Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi (SANAEM), Ankara şehir merkezine yaklaşık 40 km mesafede Saray mevkiinde bulunan yerleşkesinde faaliyetlerini sürdürmektedir. Sarayköy Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi (SANAEM), TAEK bünyesindeki 1966 yılında 5 araştırma bölümü ile faaliyete geçen Ankara Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi (ANAEM) ve Ankara Nükleer Tarım ve Hayvancılık Araştırma Merkezi (ANTHAM) Bakanlar Kurulunun 13.06.2005 tarihli kararının 01.07.2005 tarihinde 25862 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanması ile birleştirilerek yeni adı ile ve yeni bir vizyon ve misyon ile kurulmuş olup, ülke genelinde ulusal ve uluslar arası düzeyde nükleer enerjinin barışçıl amaçlarla kullanılması ve nükleer bilim ve teknolojinin ülke ekonomisine katkıda bulunmasını sağlamak amacıyla TAEK tarafından belirlenen nükleer enerji politikası çerçevesinde hizmet ve Ar-Ge çalışmalarına devam etmektedir.
SANAEM’in tarihçesi ANAEM ve ANTHAM’ın bilgi birikimini ve tecrübesini de kapsamakta olduğundan her iki Merkeze ilişkin tarihçe aşağıda özetlenmektedir.
Türkiye Atom Enerjisi Kurumunda tarım ve hayvancılık alanındaki araştırmalar Ankara Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi (ANAEM) bünyesinde 1970 -1978 yılları arasında Tarımsal ve Biyolojik Radyoizotop Uygulama Grubunda yürütülmüştür. Bitkisel bazdaki tarımsal araştırmalarda nükleer teknikleri bir araç olarak kullanıp verim artışı sağlamak, geleneksel yöntemlerle çözümü mümkün olmayan tarımsal problemlerde nükleer ve ileri teknikler hedeflenmiştir. Bu hedefler doğrultusunda tarım alanındaki araştırmalar 1978-1984 yılları arasında Nükleer Tarım Bölümünde yürütülmüştür. Daha sonra bu bölüm Nükleer Tarım Araştırma Merkezine dönüştürülmüş ve Radyobiyoloji, Radyoizotop Uygulama Bölümleri ile faaliyetlerini sürdürerek 1990 yılında Kazan ilçesine bağlı Saray köyünde, 650 dönümlük arazide bulunan tesislere taşınmıştır. 1991 yılında tekrar ANAEM bünyesinde Nükleer Tarım Araştırma Enstitüsü ve daha sonrada Tarım Bölümü adı altında araştırma ve eğitim faaliyetlerini 1999 yılına kadar sürdürmüştür. Ayrıca TAEK bünyesinde bu merkeze bağlı 1993 yılında Gama Işınlama Tesisi adı altında ilk kez ülke geneline endüstriyel alanda tek kullanımlık tıbbi malzemelerin sterilizasyonu amacıyla kurulmuştur.
Hayvancılık alanındaki araştırmalar 1978 –1981 yılları arasında Hayvancılıkta Radyoizotop Uygulama Bölümünde yürütülmüştür. 1981 yılında, Türkiye Atom Enerjisi Kurumuna (TAEK) bağlı olarak kurulan Lalahan Hayvan Sağlığı Nükleer Araştırma Enstitüsü (LHSNAE), Gıda Işınlama ve Güvenliği, Biyoteknoloji ve Üreme, Hayvan Besleme ve Besleme Hastalıkları, Hayvan Hastalıkları bölümleri ile Ankara’ya 30 km. uzaklıkta, Elmadağ ilçesine bağlı Lalahan beldesinde, 13 dönümlük arazi üzerine kurulmuştur. Enstitü 18 yıl nükleer ve ileri teknikler kullanarak hayvan sağlığı ve üretimine ilişkin sorunların çözümüne yönelik araştırma, uygulama ve eğitim faaliyetlerini 1999 yılına kadar sürdürmüştür. 1999 yılında Lalahan Hayvan Sağlığı Nükleer Araştırma Enstitüsü ile Ankara Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi birleştirilerek Ankara Nükleer Tarım ve Hayvancılık Araştırma Merkezi (ANTHAM) kurulmuştur. ANTHAM 2005 yılına kadar faaliyetlerini Gıda Işınlama ve Sterilizasyon, Nükleer Biyoteknoloji, Hayvan Besleme, Radyobiyoloji, Radyoizotop Uygulama Bölümleri ile sürdürmüş ve temel ve uygulamalı araştırma ve geliştirme faaliyetleri Bitki ıslahı, Bitki koruma, Toprak verimliliği, Nükleer Biyoteknoloji, Hayvan Besleme, Gıda Işınlama ve Sterilizasyon alanlarında yoğunlaşmıştır. Verim artışı sağlamakta geleneksel yöntemlerle çözümü mümkün olmayan tarım, hayvancılık ve gıda ile ilgili problemlerde nükleer ve ileri teknikleri kullanarak araştırmalar ve eğitim faaliyetlerini sürdürmüştür.
SANAEM ise geçmişten önemli bilgi birikimi ve tecrübe getiren her iki Merkezden farklı olarak nükleer teknolojinin ülkeye kazandırılmasına yönelik çalışmalara ağırlık vermiş olup, özellikle nükleer tekniklerin tıp alanında uygulamaları konusunda hizmete verecek bir Merkez olma yolunda ilerlemektedir. Bu bağlamda, SANAEM kampüsü içerisinde halihazırda mevcut tek tesis olan Gama Işınlama Tesisine ilave olarak, 30 MeV’lik bir proton hızlandırıcısının inşaatı ise 2008 yılı sonu veya 2009 yılı başında başlayacak olup, inşaatın tamamlanmasını müteakip Merkezimizde bir radyofarmasötik üretim tesisi hizmete alınmış olacak ve ülkenin kurulacak ilk ve tek proton hızlandırıcısının sahibi olarak SANAEM TAEK tarafından kendisine verilmiş olan nükleer alanda ileri araştırma ve uygulamalara önderlik etme misyonunu da başarıyla yerine getirmiş olacaktır.
Adres:
Sarayköy Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi (SANAEM)
Saray Mahallesi, Atom Caddesi,
No: 27 06983 Kazan ANKARA
Tel: +90 312 815 43 00 - 01-02-03
Faks: +90 312 815 4307
