Gıdalarda ve bazı tarım ürünlerinde radyoaktivitenin izlenmesi amacıyla Tarım ve Köyişleri Bakanlığı (TKB) ile Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) arasında yapılacak ortak çalışmaları belirleyen 08.11.2005 tarihli "Gıdalarda Ve Bazı Tarım Ürünlerinde Radyoaktivitenin İzlenmesi Amacıyla Tarım Ve Köyişleri Bakanlığı İle Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Arasında İşbirliği Protokolü" gereği numune alınırken dikkat edilecek hususlar:
NUMUNE ALMA STANDARTLARI
SÜT
• Süt numuneleri 3 (üç) aylık periyotlarla alınacaktır.
• Süt numuneleri; genellikle süt işleme merkezlerinden, özel çiftliklerden veya özel olarak belirlenmiş hayvanlardan alınır. Ancak, meraya salınmış hayvanların süt ve süt ürünleri tercih edilir.
• Alınan numuneler en az 2 litre olmalıdır.
• Numunelerin toplanmasında uygun numune alma kapları kullanılır.
• Numuneler, silinmeyecek ve kaybolmayacak şekilde etiketlenir.
• Süt ve et numunelerinin toplandığı illerden mera, ot numune örnekleri de alınır.
DİĞER GIDA MADDELERİ
• İzlenecek gıda maddeleri; insanlar tarafından tüketilen, genel tüketim içerisindeki oranı %5'ten fazla olan, toplumun radyasyona maruz kalmasında önemli katkısı olabilecek, yaygın ve ekonomik değeri olan numunelerden seçilir.
• Gıda maddeleri numuneleri yılda en az bir kez alınır. Numune alma işlemi sırasında üretim ve hasat dönemleri dikkate alınır. Rutin izleme çalışmalarında yavaş büyüyen bitkiler genellikle bir defa yapılan hasat ile toplanırken çabuk gelişen bitkiler, mesela yonca birkaç defa toplanabilir.
• Yöresel veya bölgesel olarak fazla tüketilen gıda maddelerinin, ülkenin genel tüketimindeki oranı az olsa bile örneklenmeleri gereklidir.
• Bitki numuneleri mümkün olan en geniş alandan toplanır.
• Varsa, bitki numunelerinin üzerinde veya yaprakları arasında bulunan canlı organizmalar, organizma kalıntıları, diğer bitki parçacıkları, bozunmuş bitki artıkları, bitki kökleri veya yapraklar üzerinde bulunan toprak parçacıkları ayıklanır.
• Numune alma işlemi sırasında temiz numune alma kapları kullanılır. Numuneler bozulmalarını engelleyecek şekilde tekniğine uygun olarak alınır ve ilgili laboratuvara gönderilir.
• Numuneler, silinmeyecek ve kaybolmayacak şekilde etiketlenir.
• Alınacak numuneler en az 1 litre hacmi kaplayacak miktarda olmalıdır.
• Numune alımı sırasında numunenin alınacağı gıdanın adı geçen ilde üretilmiş veya elde edilmiş olmasına dikkat edilmelidir.
ETİKET FORMU
Numune No |
|
Numune Cinsi |
|
Numune Miktarı |
|
Numunenin Alındığı İl |
|
Numunenin Alındığı İlçe |
|
Numunenin Alındığı Köy |
|
Mevkii |
|
Numunenin Toplandığı Alan (m 2 ) |
|
Hava Durumu (yağmurlu, karlı, bulutlu gibi) |
|
Numunenin Alınış Tarihi |
|
Yapılan Saklama İşlemi |
|
Koordinat (mümkünse) |
|
Numuneyi Alan Kuruluş ve Kişinin
Adı, Soyadı:
Telefon numarası:
BÖLGE VE İLLERE GÖRE NUMUNE ALINACAK GIDA MADDELERİ
| Marmara Bölgesi |
Ege Bölgesi |
Süt- Kırklareli, Tekirdağ, Edirne, Balıkesir, Bursa
Ekmek - İstanbul, Bursa, Kocaeli
Ayçiçeği - Tekirdağ, Edirne
Kanatlı eti- Balıkesir, İstanbul, Bolu
Fındık - Sakarya
Yumurta - Kocaeli, Bursa, Kırklareli
Beyaz Peynir - Kırklareli, Bursa
Zeytin- Bursa, Balıkesir
Domates- Yalova, Bursa
Şeftali- Bursa
Midye- İstanbul, Balıkesir
Balık - İstanbul, Tekirdağ, Çanakkale
Çeltik- Edirne
Lahana- Yalova, Sakarya
Kurbağa- Bursa, Edirne
Kara salyangozu- Adapazarı, Edirne |
Süt- İzmir, Manisa, Denizli
Ekmek- İzmir, Denizli, Afyon , Kütahya
Tütün - Muğla, İzmir, Manisa
Kekik- Denizli
Üzüm- Manisa, İzmir
İncir- Aydın, İzmir
Zeytin- Muğla, Aydın, İzmir
Midye- İzmir
Balık- İzmir
Kara salyangozu- Muğla, Denizli
Kanatlı eti- İzmir, Manisa
Kırmızı et ve yem- Afyon, İzmir
Bal- Muğla
Lahana- Manisa, Denizli
Yumurta- Afyon
|
| Akdeniz Bölgesi |
İç Anadolu Bölgesi |
Süt - Burdur, Kahramanmaraş
Ekmek- Adana, Kahramanmaraş
Limon- Antalya, Mersin, Hatay
Portakal- Adana
Muz- Antalya
Domates- Antalya
Yeşil Biber- Hatay, Antalya
Çilek- Antalya, Mersin
Balık- Antalya, Hatay
Yer fıstığı- Osmaniye
Karpuz- Adana
Kiraz- Isparta
Lahana- Mersin,Antalya
Kırmızı Biber- Kahramanmaraş
Kurbağa- Adana, Hatay, Mersin
Kara salyangozu- Hatay, Mersin |
Süt- Konya, Ankara, Eskişehir
Ekmek- Sivas, Kır ıkkale, Konya
Buğday- Konya, Sivas
Patates- Niğde, Nevşehir
Kırmızı et ve yem- Kayseri, Ankara
Kanatlı eti- Ankara, Kayseri
Havuç- Ankara
Bal- Sivas, Ankara
Üzüm- Ankara, Nevşehir
Soğan- Nevşehir
Elma - Ankara, Eskişehir, Nevşehir
Armut- Ankara
Yumurta- Ankara, Kayseri
Kuru fasulye- Konya, Aksaray
Mercimek- Yozgat, Konya
Kurbağa- Çankırı
Lahana- Niğde, Ankara |
| Karadeniz Bölgesi |
Doğu Anadolu Bölgesi |
Süt- Trabzon, Samsun, Kastamonu
Ekmek- Trabzon, Artvin, Sinop, Bartın Karalahana- Samsun, Rize
Çay- Trabzon, Rize
Fındık- Ordu, Giresun
Tütün- Samsun
Mısır- Samsun, Ordu, Artvin,
Mantar- Sinop, Samsun, Ordu
Ispanak - Samsun, Tokat
Balık- Sinop, Zonguldak, Trabzon
Çilek- Bartın
Şeker Pancarı- Kastamonu, Çorum, Amasya
Taze Fasulye- Tokat
Çeltik- Çorum, Samsun, Kastamonu
Sarımsak- Kastamonu
Bal- Ordu, Rize
Yumurta- Çorum
Lahana- Samsun, Zonguldak
Mercimek- Bayburt, Çorum
Trabzon hurması- Trabzon
Kanatlı eti- Bolu
Midye- Kastamonu, Zonguldak, Sinop
Kara salyangozu- Amasya, Samsun |
Süt- Erzurum, Kars, Bingöl
Ekmek- Van, Erzurum
Mera- Kars, Ağrı, Erzurum
Kırmızı et - Erzurum, Van, Malatya
Bal- Erzurum, Bitlis
Şeker pancarı- Erzurum, Elazığ
Buğday- Muş
Beyaz Peynir- Kars, Erzincan
Kayısı- Malatya
Lahana- Elazığ
|
| Güneydoğu Anadolu Bölgesi |
Süt- Şanlıurfa, Diy arbakır
Ekmek- Diyarbakır, Siirt
Mera- Şanlıurfa, Diyarbakır
Buğday- Gaziantep, Şanlıurfa
Karpuz- Diyarbakır
Antep fıstığı- Gaziantep, Siirt
Kırmızı biber- Gaziantep, Şanlıurfa
Kırmızı mercimek- Diyarbakır, Mardin
Lahana- Adıyaman
|
|
