Radyasyondan Korunma Birimi

SANAEM Sağlık Fiziği Bölümü altında faaliyet göstermek üzere kurulmuş olan Radyasyondan Korunma Birimi’nin amacı, toplum bireylerinin, çalışanların ve çevrenin iyonlaştırıcı radyasyonun zararlı etkilerinden korunmasını sağlamaya yönelik çalışmalar yapmaktır.

Bu çerçevede; tıp alanındaki radyasyon uygulamalarında hastanın, radyasyon güvenliğinin sağlanarak en az doz ile en iyi tanısal sonucun elde edilmesi, sağlam doku ve organların korunarak en doğru ve güvenilir şekilde tedavi edilmesi amacıyla gerekli doz ölçüm ve hesaplamalarının yapılması, uygulanması, ışınlanmaya maruz kalmış toplum bireylerinin doz düzeylerinin doğru, güvenilir ve en hızlı şekilde belirlenmesi için uygun yöntemlerin geliştirilmesi, tanısal amaçlı tıbbi radyasyon uygulamalarında tetkike özgü ülke referans doz düzeylerinin belirlenmesi (DRL), çalışanların, halkın ve çevrenin radyasyon güvenliğinin sağlanmasına yönelik; bilgilendirme, görüntüleme cihazlarını kullanan personelin eğitimi ve sertifikalandırması ile kalite kontrol ölçümleri çalışmaları,  radyoaktivite analiz raporlarına göre yoğun doğal radyonüklid artışı tespit edilen (TENORM) atıkların ve depolandıkları alanların çevre ve insan sağlığı açısından radyolojik değerlendirmesi yapılmaktadır.

Radyasyon kaynakları ile yapılan radyasyon uygulamalarında toplum bireyinin, hastanın, çalışanların ve çevrenin radyasyondan korunmasına yönelik çalışmalar Medikal Fizik Uygulamaları, Hasta Dozimetri ve Biyolojik Dozimetri Laboratuvarlarında sürdürülmektedir. Bu kapsamda; 

  • Tıp alanındaki radyasyon uygulamaları protokollerinin belirlenerek ülke referans doz düzeylerinin tespit edilmesi,
  • X-ışını cihazlarının kalite kontrol ölçümlerinin yapılması ve tetkiklerde alınan organ dozlarının hesaplanması,
  • Tanı ve tedavi amaçlı tıbbi radyasyon uygulamalarında hastaların organ ve tüm vücut dozları ile çalışanların alabileceği radyasyon dozlarının hesaplanması,
  • Hamileliği radyolojik inceleme sonrasında fark edilen hastalarda fetusun aldığı dozun hesaplanması,
  • Bilgisayarlı Tomografi sistemlerinde mekanik testler, ACR ve CTDI fantomları kullanılarak cihazın performans,  kalite kontrol testleri ile üreticisi tarafından önerilen ve klinikte rutin olarak yetişkin ve çocuk hastalar için kullanıldığı belirlenen protokollerin dozimetrik ve görüntü kalite ölçümlerinin yapılması,
  • ADME çalışmaları kapsamında doz değerlendirmesinin yapılması,
  • Toplum bireyinin kozmik radyasyon kaynaklı dozlarının hesaplanması,
  • Toplum bireylerinin ve çevrenin TENORM konsantrasyonu nedeniyle maruz kalacağı radyasyon dozunun, minimum radyolojik risk oluşturacak seviyede tutulması amacıyla TENORM’ların içerdikleri radyoaktivitenin ve toksik maddelerin değerlerinin tespiti ile toplum bireylerine ve çevreye etkilerinin belirlenebilmesi,
  • Doğal radyonüklid içeren malzemeler ile teknolojik işlemler sonucunda yoğun radyonüklid artışı tespit edilen ürün veya atıkların radyoaktivite analiz sonuçlarına göre çevre ve insan sağlığı açısından radyolojik değerlendirmesinin yapılması,
  • Radyasyon kaynakları ile çalışanlar ve toplum bireylerinde radyasyona bağlı olarak meydana gelebilecek biyolojik hasarların belirlenmesi ve gereken önlemlerin alınabilmesi için araştırma, geliştirme ve uygulama çalışmalarının yapılması,
  • Toplum bireyinin tıbbi/mesleki radyasyon uygulamaları ile radyasyon kazalarında radyasyondan korunma konusunda bilgilendirilmesine yönelik çalışmaların yapılması.
  • Radyasyondan korunma konusunda ulusal ve uluslararası mevzuatın takip edilmesi

çalışmaları yürütülmektedir.

Radyasyon kaynaklarının tıbbi radyasyon uygulamalarındaki güvenilirliği cihazın kurulum sırasında kabul ve performans testlerinin sonrasında da düzenli aralıklarla kalite kontrol testlerinin yapılmasına bağlıdır. Kalite kontrol testlerinin yapılması yetişkin ve çocuk hastaların aldıkları radyasyon dozlarının doğru olarak belirlenmesi için gereklidir.

Organ dozlarının ölçülmesi amacıyla anatomik yapısı normal insan vücuduna benzeyen, kesit sayısı 36 ve kesit kalınlığı 2,5 cm olan Rando fantom kullanılır. İnce kesitler halinde oluşturulmuş olan vücut ve organların doz ölçümleri dozimetrenin istenilen derinliğe yerleştirilmesiyle hastadan kaynaklanan geri saçılım faktörünü de içerecek şekilde yapılır. 

İlgili İçerik