Nükleer Teknikler Bölümü

Nükleer Teknikler Bölümünde yürütülen çalışmalarla, ülke genelinde, nükleer tekniklerin gıda, tarım ve hayvancılık alanlarında yaygınlaştırılması için öncülük yapılmaktadır. Bölümün gıda konusundaki faaliyetleri; gıdalarda hastalık etmeni mikroorganizmalar ile gıdalarda bozulmalara neden olan mikroorganizmaların yok edilmesi veya sayılarının azaltılması ve raf ömrünün uzatılması konularında ışınlama teknolojisinin kullanımını kapsamaktadır. Tarım konusundaki faaliyetler; yeni bitki çeşitlerinin geliştirilmesine yönelik mutasyon ve genetik çalışmalarda ışınlama teknolojisinin kullanımı ve toprak-bitki besin maddeleri-su ilişkilerinde etiketli gübre ve nötron prob kullanarak konvansiyonel tekniklerle çözümü mümkün olmayan problemlerin giderilmesine yönelik çalışmaları kapsamaktadır.  Hayvancılık alanında yürütülen çalışmaların genel amacı, ülkemiz hayvan sağlığı, üretimi ve beslenmesine ilişkin sorunların çözümüne nükleer ve ilgili ileri tekniklerle katkıda bulunmaktır.

Nükleer Teknikler Bölümü üç birimden oluşmaktadır:

1) Gıda Birimi
2) Hayvancılık Birimi
3) Tarım Birimi

 

Gıda Birimi

Gıda ışınlama teknolojisi, gıdaların kalitelerinin korunması, hijyenlerinin sağlanması ve muhafaza sürelerinin uzatılması için geliştirilen bir teknolojidir. Bu teknoloji, ısı enerjisinden yararlanılarak gerçekleştirilen pastörizasyon, konserve ve dondurma yöntemleri gibi fiziksel bir uygulamadır. Gıda Biriminin görevi gıda ışınlama teknolojisinin gıda endüstrisinde uygulamaya konulmasını sağlamak için gerekli araştırmaların yapılması, nükleer analitik tekniklerin gıda analizlerinde kullanımının yaygınlaştırılması,  gıda üreticisi ve ihracatçısının / üniversitelerin / araştırma enstitülerinin / yasal düzenlemeden sorumlu kamu kuruluşlarının ve halkın gıda ışınlama konusunda bilgilendirilmesi, eğitim ve danışmanlık hizmetinin verilmesidir. Gıda Birimi tarafından düzenlenen Gıda Işınlama Kursu, DNA Komet Kursu ve stajlarla konuyla ilgili araştırmacı, öğrenci, özel ve kamu sektörü temsilcilerine bilgi aktarımı yapılmaktadır.

Gıda Birimi faaliyetlerini bünyesindeki üç laboratuvarı ile yürütmektedir.

  • Gıda Kimyası Laboratuvarı
  • Gıda Mikrobiyolojisi Laboratuvarı
  • Işınlanmış Gıdaların Tespiti Laboratuvarı

Gıda Kimyası Laboratuvarı

Gıda Kimyası Laboratuvarı’nda yürütülen çalışmalarda; ışınlama sonrası gıda kalitesi ile ilgili gıda bileşenlerinde ortaya çıkması muhtemel değişiklikler, gıda kimyasal bileşiminde değişikliğe yol açmayacak uygun ışınlama dozları, duyusal kalite kriterlerinin değişmesini önleyecek ışınlama dozları, ışınlama uygulaması ile kombine halde kullanılabilecek diğer teknolojiler, gıda ambalaj materyallerinin ışınlamaya uygunluğu ve gıda ışınlama teknolojisinin gıda sanayiinde karşılaşılan sorunların çözümünde kullanılabilmesi araştırılmaktadır. Ayrıca, son yıllarda gıda izlenebilirliğinde nükleer tekniklerin kullanımı ile ilgili olarak kararlı izotop analizleri çalışmalarına başlamıştır.

   

 

Gıda Mikrobiyolojisi Laboratuvarı

Gıda Mikrobiyolojisi Laboratuvarı’nda, gıdalardaki bozulma etmeni ve insan sağlığını tehdit eden gıda kaynaklı patojen mikroorganizmaların ışınlama işlemi ile inaktive edilmesi ve halk sağlığı açısından güvenilir gıda üretimine yönelik çalışmalar yürütülmektedir. Ayrıca ışınlanmış gıdaların tespitine yönelik olarak, mikrobiyolojik yöntemlerin uygulanabilir hale getirilmesi ve geliştirilmesi ile ilgili çalışmalar gerçekleştirilmektedir. Gıda ışınlama teknolojisinin tüketici sağlığı açısından sağladığı en büyük avantaj üründe kimyasal kalıntı bırakmamasıdır.

      

 

Işınlanmış Gıdaların Tespiti Laboratuvarı

Artan uluslararası ticaret, ülkeler arasındaki düzenlemelerin, tüzüklerin farklılığı, ışınlanmış gıdaların açıkça etiketlenmesi için oluşan tüketici talebi, birçok ışınlanmış gıdanın tespiti için metotların geliştirilmesi gereksinimini ortaya çıkarmıştır. Türkiye’de bu konuda 6 Kasım 1999 Tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan “Gıda Işınlama Yönetmeliği” nin 15. maddesinin TAEK’e atfettiği sorumluluğu yerine getirmek amacıyla TAEK-SANAEM’de “Işınlanmış Gıdaların Tespiti Laboratuvarı” kurulmuş olup Avrupa Birliği-CEN tarafından yayınlanan standart metotlar uygulanmaktadır.

Bu laboratuvarda

  • TS EN 13784 Gıda Maddeleri- Işınlanmış Gıdaların Saptanması için DNA Comet Assay - Tarama Metodu
  • TS EN 13783 Gıda Maddeleri – Doğrudan Epifloresans Süzme Tekniği / Aerobik Plaka sayımı (DEFT/APC) Kullanılarak Işınlanmış Gıdaların Belirlenmesi –Eleme Yöntemi
  • TS EN 1785:1996 Gıda Maddeleri – Işınlanmış Yağ İçeren Eden Gıdaların Tespiti – 2-Alkilsiklobütanonların Gaz Kromatografik/Kütle Spektrometrik Analizi Yöntemi

 

Gıda Birimi tarafından yapılan araştırma projeleri aşağıda listelenmiştir:

  •  İhracatı Yapılan Gıdaların Mikrobiyel Güvenliğinin ve Kalitesinin Işınlama Teknolojisi Kullanılarak Sağlanması
  • Işınlama Teknolojisi Kullanılarak Elde Edilecek Yerel Mutant Streptococcus thermophilus ve Lactobacillus bulgaricus Suşlarının Yoğurt Üretiminde Starter Kültür Olarak Kullanılması
  • Türkiye’de Gıda İzlenebilirliğinde Kararlı İzotop Ölçümlerinin Uygulanması
  • Işınlama Teknolojisinin Bakliyat Ürünlerine Uygulanması
  • Işınlamanın Sıvı Yumurtanın Kalite Özelliklerine Etkisi
  • Işınlamanın Akrilamid Miktarı Üzerine Etkisi
  • Narenciye grubu meyvelerde karantina amaçlı ışınlamanın gıda kalitesi ve hijyeni üzerine etkisinin araştırılması
  • Işınlanmış gıdaların tespiti
  • Viskozimetrik Yöntem ile Işınlanmış Baharatların Belirlenmesi
  • Işınlanmış Gıdalarda Patojen Mikroorganizma Tespiti için Genetik Metotların Geliştirilmesi
  • Gıda Işınlamanın Diğer Koruma Prosesleri İle Karşılaştırılmalı Çalışılması
  • Taze Kayısıların Raf Ömrü Üzerine Işınlamanın Etkisi
  • Gama Radyasyonun Salçada Kalite Kriterleri Üzerine Etkisi
  • Kuru Üzümlerde Küflenmeye Neden Olan Aspergillus niger’in İnaktivasyonu İçin Gama Radyasyonundan Yararlanma Olanakları
  • Gama Radyasyonla Sardalya Balığının Soğukta Muhafaza Suresinin Uzatılması
  • Development of Generic Irradiation Doses for Quarantine Treatments IAEA (Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı)-CRP D62008
  • Use of Irradiation to Improve the Safety and Quality of Minimally Processed Fruits And Vegetables.
  • Implementation of Food Irradiation Technology in Turkey. IAEA (Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı)-TUR/5/022
  • Kırmızı Biber, Karabiber ve Kimyonda Işınlamaya Dirençli Bakteri Türlerinin ve D10 Değerlerinin Belirlenmesi
  • Kıymalarda Işınlama Teknolojisi ile Patojen Mikroorganizmaların Eliminasyonu ve İndikatör Seçimi
  • Bacillus anthracis 34F2 Sporlarının Işınlama ile İnaktivasyonu

     

 

Hayvancılık Birimi

Nükleer Teknikler Bölümüne bağlı Hayvancılık Biriminde yürütülen çalışmaların genel amacı, ülkemiz hayvan sağlığı, üretimi ve beslenmesine ilişkin sorunların çözümüne nükleer ve ilgili ileri tekniklerle katkıda bulunmaktır. Kullanılan nükleer, biyoteknolojik ve moleküler biyolojik tekniklerle hayvancılıkta üretim, kalite ve verimin artırılması, toplumun beslenme ve gıda güvenliğinin sağ

lanması, kalite güvence sisteminin kurulması, ekonomik kayıplara sebep olan hastalıkların teşhisi ve eradikasyonu için çalışmalar yapılmaktadır. 

Nükleer teknikler hayvancılığın iyileştirilmesi ve hayvansal üretimin artırılmasında geniş çapta uygulama alanı bulmakta, mikrobiyoloji, parazitoloji, çevre, koruyucu hekimlik gibi birçok dalda yürütülen araştırmalarda başarıyla kullanılmaktadır. Radyoizotop işaretleme tekniklerinin kullanılmasıyla hayvan beslemede, hayvansal üremenin izlenmesinde ve hastalıkların teşhisinde çok önemli ilerlemeler kaydedilmiştir. Uygulamada kullanılan nükleer teknikler iki ana grupta toplanabilir. Birincisi, maddelerin (yem, biyolojik madde vb.) kimyasal ve fiziksel özelliklerini değiştirmeden radyoizotoplarla işaretleme yapılarak kullanılan izleme tekniği, diğeri ise maddelerin bazı özelliklerini değiştirmek için uygulanan ışınlama tekniğidir.

İzotoplar çiftlik hayvanlarının beslenmesi konusunda, besin maddelerinin, vitamin, mineral gibi katkı maddelerinin metabolizmada izlediği yol, kullanımı, emilimi, depolanması, atılımı gibi konularda bilgi edinilmesini sağlarlar. Radyoizotoplarla işaretlenen vücut metabolitlerinin veya yemlerin metabolizma süresince izlenmesi sonucunda elde edilen bulgular hayvan yemlerinin süt ve ete dönüşmesini sağlayacak önemli ipuçlarını en iyi şekilde verirler. Bu çalışmalar hayvan yetiştiriciliğinde gelişmeyi ve karlılığı sağladıkları gibi tüketici sağlığının korunması için vazgeçilmez unsurlar taşırlar. Hayvan sağlığı için geliştirilen ilaçlar ve aşıların izledikleri yol, etki mekanizmaları, atılım şekilleri yine radyoizotoplarla işaretlenerek izlenir ve güvenilir, doğru sonuçlara ulaşılır.

Hayvancılık stratejilerinin geliştirilmesinde radyoizotopların kullanıldığı önemli bir alan da üreme fizyolojisidir. Çiftlik hayvanlarının üreme performansının artırılması ve üremenin kontrolü vücut dokularında çok düşük miktarlarda bulunan hormonların tayini ile mümkün olmaktadır. Radioimmunoassay (RIA) üreme hormonlarının tayininde kullanılan duyarlı ve özgün bir tekniktir. Bu teknikte hormon (antijen) veya hormona karşı üretilen antikor radyoizotoplarla işaretlenir, oluşan antjen -antikor kompleksinin radyoaktivitesi uygun sayım yöntemi ile belirlenerek hormon miktarları bulunur. Bu tekniğin uygulanmasında hayvandan alınacak çok az miktardaki kan veya süt örneği kullanılır. RIA, hayvanların gebeliğe hazır olup olmadıkları, erken gebeliğin tayini, üreme hastalıklarının teşhisi ve suni tohumlama zamanının belirlenmesi gibi birçok konuda karar vermeyi sağlar. RIA ayrıca diğer birçok alanda teşhis ve izleme tekniği olarak güvenle kullanılmaktadır.

 

Özellikle zoonoz öneme sahip hastalıkların teşhisinde, kontrol ve eradikasyonunda kullanılan RIA ve diğer ileri teknikler (Enzyme - Linked Immunosorbent Assay - ELISA ve Enzymeimmunossay - EIA) hayvancılık, toplum sağlığı ve sosyo -ekonomik gelişme açısından önem taşımaktadırlar. Bu testler vücut sıvılarında çok az miktarda bulunan hastalık etkenini veya hastalık etkenine karşı oluşan antikorları belirleyerek hastalıkların epidemiyolojisi, teşhis ve tedavisi konusunda önemli bilgiler vermektedirler.

  

 

Işınlama tekniği çeşitli gıda kaynaklı parazit ve hastalık etkenlerinin eliminasyonunda kullanılmaktadır. Mikroorganizmaların üreme ve enfeksiyon yaratma yeteneklerinin engellenmesi gama radyasyonuyla mümkün olmaktadır. Son yıllarda gama ışınlamanın bu özelliğinden yararlanılarak aşıların zayıflatılması (attenuasyonu) üzerinde çeşitli çalışmalar yürütülmekte ve çok başarılı sonuçlar alınmaktadır.

 

 

Işınlama tekniği yem ve yem hammaddelerinde mikroorganizmalardan kaynaklanan bulaşmayı gidermek için de kullanılır. Besin maddelerinin kontaminasyonu gerek hayvan ve insan sağlığı gerekse gıda ticareti için önem taşımaktadır. Işınlama prosesi yemlerdeki patojen mikroorganizmaların inaktivasyonunu gerçekleştirir, yem maddelerinin depolanma sürelerini artırır.

Atıksularda bulunan doğal ve sentetik östrojenlerin çok az bir kısmı arıtma tesislerinde temizlenebilmekte, önemli bir kısmı ise akarsu ve yer altı sularına karışarak besin zincirine geçmektedir. İnsan sağlığına zararlı olan ve çevre kirliliği bakımından önem arz eden bu bileşiklerin sulardaki miktarlarının belirlenmesi ve parçalanarak insan sağlığına zararsız hale getirilmesi için gerekli gama ışınlama dozunun tespitine yönelik çalışmalar da yapılmaktadır.

             

 

Cryptosporidium sp. sularla insanlara bulaşan, halk sağlığı ve çevre açışından önem taşıyan bir parazittir. Birçok arıtma koşullarına dayanıklı olan bu parazitin inaktivasyonu için etkili ve ekonomik su arıtım sistemlerine gerek duyulmaktadır. Bu hususta Cryptosporidium sp.’ni inaktive eden gama ışınlama dozunun tespitine yönelik çalışmalar yapılmıştır.

 

 

Evcil hayvanların lenfositlerinde gama radyasyon sonucu oluşan mikronükleusların belirlenmesi, buradan yola çıkarak alınan radyasyon dozunun hesaplanması ve bu testin çevresel taramalarda kullanılabilirliğinin araştırılması,  nükleer kaza durumlarında hayvansal ürünlerin tüketime verilip verilmeyeceğinin belirlenmesi için çalışmalar yapılmaktadır.

   

 

Sarayköy Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi, Nükleer Teknikler Bölümü'ne bağlı Hayvancılık Birimi'nde nükleer tekniklerin uygulanması kapsamında yapılmış bazı çalışmalar:

  • Çiftlik hayvanlarının üreme performansını artırmak için progesteron RIA testi saha uygulamaları, östrus siklusunun ve gebeliğin kontrolü, suni tohumlama çalışmaları, fertilite kontrolü amacıyla üremeye ilişkin sorunların teşhisi ve çözümü.
  • Çeşitli hormonlara karşı RIA ve EIA tekniklerinin geliştirilmesi, bu amaçla antikor üretilmesi, saflandırılması ve özelliklerinin belirlenmesi.
  • EIA progesteron kitinin ( REPROKON) üretimi.
  •  Uygun anaerobik bakteri seçilerek fermentatif veya fotosentetik yöntemlerle karbonhidratlardan ve/veya yenilenebilir biyolojik atıklardan hidrojen üretimi; Gama radyasyonun bakterilerin hidrojen üretme yetenekleri üzerine etkisinin araştırılması.
  • Paraziter ve enfeksiyöz hastalıkların teşhisi ve epidemiyoljisi amacıyla RIA ve ELISA tekniklerinin geliştirilmesi, bu amaçla antijen üretilmesi.
  • Hayvansal gıda kaynaklı parazitlerin eliminasyonunda gama ışınlarının kullanılması.
  • Bazı parazitlerin kültürlerinin hazırlanması ve gama ışınlarının bu parazitlerin üreme ve gelişim fonksiyonları üzerine etkisi.
  • Atıksuların ve biyokatıların mikroorganizma yükünün incelenmesi ve nükleer teknolojilerden yararlanılarak temizlenmesi.
  • Enfeksiyöz hastalıkların teşhisinde ve hastalık etkenlerinin tür tayininde nükleer, moleküler biyolojik ve biyoteknolojik yöntemlerden yararlanılması.
  • Kene kaynaklı hastalıklarda kontrolün sağlanması amacıyla vektör kenelerin üreme aktivitelerinin ışınlama yoluyla engellenmesi, doğadaki kene populasyonunun azaltılması.
  • Enfeksiyon etkeni taşıyan çeşitli suşların gama ışınlama ile zayıflatılarak aşı üretiminde kullanılması.
  • Nükleer ve ilgili ileri tekniklerle yem maddelerinin kimyasal bileşim ve besin değeri bakımından incelenmesi.
  • Farklı yiyecekler ve beslenme faktörlerine karşı hayvan tarafından gösterilen tepkilerin radyoizotop izleme tekniği ile incelenmesi.
  • Nükleer analitik teknikler kullanılarak hayvanlarda beslenme hastalıklarının teşhis ve değerlendirilmesi, bireysel ve bölgesel mineral saplementasyonların hazırlanması.
  • Naylon torba, gaz üretimi, enzimatik sindirim ve deterjan ekstraksiyonları ile ruminantlar için yem maddelerinin in situ ve in vitro kuru madde parçalanabilirliğinin belirlenmesi.
  • Lignoselülozların ruminal sindirilebilirliğini artırmak için radyasyonla muamelesi.
  • Yem maddeleri ve hayvansal ürünlerde radyoaktif kirlenmenin incelenmesi ve kontrolü.

 

 

  

Tarım Birimi

Nükleer tekniklerin en yoğun kullanıldığı alanlardan birisi de tarımsal araştırmalardır. Birimimizde tarımsal araştırmalarda nükleer teknikleri bir araç olarak kullanarak, geleneksel yöntemlerle üstesinden gelinmesi mümkün olmayan tarımsal problemlere çözümler bulmayı hedefleyen araştırmalar yürütülmektedir. Amacımız bu konudaki özgün projelerle araştırma ve geliştirme çalışmalarında öncülük yapmanın yanı sıra, tarımda nükleer tekniklerin ülke çapında kullanımını özendirerek, elde edilen teknik bilgilerin ilgili kuruluşlara transferidir. Düzenlenen ulusal ve uluslararası eğitim kurslarına katılan araştırıcı ve stajyer üniversite öğrencilerine bilgi aktarımı yaptırılmaktadır.


Bu kapsamda;

  • Yeni çeşitler geliştirmeye yönelik bitki ıslah araştırmaları
  • Toprak-bitki-besin maddesi-su ilişkilerini incelemeye yönelik araştırmalar
  • Bitki koruma ve pestisit kalıntıları üzerine araştırmalar yürütülmektedir. 

 

Bitki ıslahı çalışmalarındaki amaç; mutasyon ıslahı olarak bilinen, nükleer ve ileri teknikleri kullanarak genetik varyasyon yaratmak ve bu varyasyon içinden ıslah amacına uygun (yüksek verimli, kaliteli, hastalık ve zararlılara dayanıklı vb) yeni, üstün özellikli mutant tipleri seçilerek geliştirilmesi ve Türk tarımının hizmetine sunulmasıdır. Birimdeki ıslah çalışmaları nohut, buğday, arpa, aspir, patates, domates, sarımsak, üzüm, kiraz, elma, gül, kasımpatı ve biber gibi bitkiler üzerinde yürütülmektedir. Birimde yürütülen uzun vadeli ıslah çalışmaları sonucunda önemli başarılar sağlanmış ve yeni mutant çeşitler geliştirilmiştir. Bu mutant çeşitler Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğü'nce tescil edilmişlerdir. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı, Mutant Çeşit Veri tabanında kayıtlı olan bu mutantlar arasında yüksek verimli, yüksek yağ ve protein oranına sahip soya çeşitleri (TAEK A-3 ve TAEK C-10), mavi küf hastalığına dayanıklı tütün çeşitleri (TAEK-TUTLUER ve TAEK-PEŞKİRCİOĞLU), proteince zengin ve pişme süresi kısa olan nohut çeşiti ( TAEK-SAĞEL), meyve kalitesi yüksek kiraz çeşitleri (ALDAMLA ve BURAK) ve 2016 yılında Tarım Bakanlığı  Niğde Patates Araştırma Enistitüsü işbirliği yürüttüğümüz  patates projesi  sonucunda NAHİTA ismi verilen erkenci, yüksek verimli patates çeşidimiz bu kapsamda sayılabilir. Ayrıca adı geçen diğer türlerde de tescile esas mutant aday bitki tiplerinde çalışmalarımız devam etmektedir.

Toprak verimliliği ve bitki besleme araştırmalarındaki amaç; Radyoizotoplar  ( 15N vb. ) ve Nötron  prop gibi araçlar kullanarak:

  1. Bitkilerin gübreden ve sudan yararlanma etkinlik dereceleri saptanmakta
  2. Gübrelerin çevre ile olan ilişkileri belirlenmekte
  3. Topraklardaki mineralizasyon ve immobilizasyon hızları saptanmakta
  4. Gübrelerin toprak içerisindeki hareketlerinin doğru bir şekilde tespit edilmektedir.

Bu sayede  bitkisel üretimi arttırmak,  gübre  ve su kullanım kaynaklı çevresel kirlenmeyi azaltacak uygun yöntemleri geliştirmek mümkün olmaktadır.

Bu çalışmaların yanı sıra;  damla sulama + fertigasyon çalışmaları ile verim ve ürün kalitesinin arttırılması konusunda da  araştırmalar yürütülmekte, baklagil bitkilerinin biyolojik azot fiksasyon kapasitelerinin tespiti ve meyve ağaçlarında yapraktan gübreleme çalışmaları 15 N tekniği kullanılarak yapılmaktadır

 

Bitki Koruma Laboratuvarlarının çalışma amacı; Nükleer teknikleri geleneksel  tekniklerle birlikte kullanarak bitki koruma sorunlarına çözüm aramaktır. Bu amaçla yürütülmekte olan çalışmalar aşağıda özetlenmiştir.

  1. Mutasyon ıslahı tekniğinden yararlanılarak elde edilen, tarla ve bahçe bitkilerine ait mutant bitki hatlarının  hastalık ve zararlılar açısından dayanıklılık reaksiyonlarının belirlenmesi.
  2. Gama radyasyonu uygulamaları ile depolanmış ürünlerde görülen önemli depo hastalık ve zararlılarının engellenmesi çalışmaları yapılarak, çeşitli depo zararlılarının kısırlaştırıcı ve öldürücü dozlarının belirlenmesi.
  3. Radyoizotop izleme tekniği ile tarım ilaçlarına karşı hastalık ve zararlıların geliştirdiği dayanıklılığın belirlenmesi ve pestisit kalıntı analizlerinin işlem adımlarında doğruluk ve güvenirlilik analizleri konularında çalışılmaktadır

 

ISLAH LABORATUVARLARI

Sitoloji Laboratuvarı: Bitki somatik hücrelerinde mitoz ve çiçek tozu hücrelerinde de mayoz analizlerinin yapılarak, radyasyonun kromozom morfolojileri üzerindeki etkilerinin incelendiği ve radyasyon zararının tespitinin yapıldığı bir laboratuvardır.

   

Bitki Doku Kültürü Laboratuvarı: Islah çalışmalarında; ıslah sürenin kısaltılması, maliyetin düşürülmesi ve ortaya çıkan genetik ve biyolojik engellerin aşılmasını sağlamak amacıyla doku kültürü tekniklerinin uygulandığı bir laboratuvardır. Anter kültürü yoluyla haploidi (DH), olgunlaşmamış embriyo kültürü, mikro çoğaltım ve  tuzluluğa dayanıklılık üzerinde çalışmalar yürütülmektedir.

 

Mutant Gen Moleküler Karakterizasyon Laboratuvarı: Mutant bitkilerde DNA düzeyinde meydana gelen bozulmaları, farklı marker sistemleri (RFLP, AFLP, SNP, SSR ve COS II gibi) kullanılarak belirlendiği bir laboratuvardır. Bu laboratuvarda bu amaçla DNA ekstraksiyonu, farklı PCR uygulamaları, dizi analizleri (TILLING ve sequencer sistemleri kullanarak), kesici enzim uygulamaları ve haritalama çalışmaları yapılmaktadır.

 

Mutant Bitki Kalite Analiz Laboratuvarı: Nuclear Magnetic Resonance (NMR) cihazının bulunduğu laboratuvarda mutant bitki örneklerinin ham yağ analizleri yapılmaktadır.

 

Toprak verimliliği ve bitki besleme laboratuvarı

N-15 Laboratuvarı:Toprak, su ve bitki örneklerinde Total azot ve % N-15 tayininin yapıldığı laboratuvardır. Keltech yakma ve destilasyon ünitesi ve NOI-7 emisyon spektrometresinin yer aldığı bu laboratuvarda toprak, su ve bitki örneklerinde; a) Total azot b) % N-15 miktarının belirlenmesi çalışmaları yapılmaktadır. Laboratuvarımızda yurt içi veya yurt dışı tarımsal araştırma kuruluşlarından talep gelmesi durumunda belli bir ücret karşılığında gönderilen örneklerin total azot ve % N-15 analizleri yapılmaktadır. Bu analizleri yaptırabilmek için Atom Enerjisi Kurum Başkanlığı- Sarayköy Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürlüğü'ne başvurulabilir.

  

 

BİTKİ KORUMA LABORATUVARLARI

Entomoloji Laboratuvarı: Mutantbitki hatlarının dayanıklılık reaksiyonlarının belirlenmesinde kullanılan zararlı böceğin yetiştirildiği, radyoizotop izleme tekniği kullanılarak böceklerde çeşitli insektisitlere karşı oluşan dayanıklılık mekanizmasının belirlendiği ve insektisitlerin, hedef alınmayan organizmalara etkileri çalışmalarının yürütüldüğü laboratuvardır. Bu laboratuvarda ayrıca depolanmış ürünlerdeki depo zararlılarının radyasyonla önlenmesi çalışmaları da yapılabilmektedir.

Fitopatoloji Laboratuvarı: Islah edilen mutant hatların hastalık etmenlerine karşı reaksiyonlarının belirlenmesinde kullanılan fungusların geliştirildiği, bitkilerde hastalığa neden olan fungusların özellikle hasat edilmiş ürünlerde gelişen depo funguslarının izole edildiği, tanımlandığı ve bu etmenlerin radyasyonla etkileşim çalışmalarının yapıldığı bir laboratuvardır

Pestisit Kalıntı Laboratuvarı: Radyoizotop izleme tekniği ile pestisitlerin bitki ve topraktaki kalıntılarının belirlenmesi ile pestisit kalıntı analizlerinde kalite kontrol ve kalite güvenliği prensiplerinin uygulanmasına yönelik çalışmaların yürütüldüğü bir laboratuvardır. Çalışmaların yürütülmesinde kromotografi (GPC) tekniği ve sıvı sintilasyon sayacı (LSC) kullanılmaktadır.

       

        

 

 

 

İlgili İçerik