|
 |
|
|
Gıda Işınlama Hakkında Neler Biliyoruz?
 1. Gıda Işınlama Nedir?
Gıda ışınlama teknolojisi, gıdaların kalitelerinin korunması, hijyenlerinin sağlanması ve muhafaza sürelerinin uzatılması için geliştirilen bir teknolojidir.
Bu teknoloji, ısı enerjisinden yararlanılarak gerçekleştirilen pastörizasyon, konserve ve dondurma yöntemleri gibi fiziksel bir uygulamadır. Belirtilen bu yöntemlerden farkı, ışınlamada kullanılan enerjinin ısı enerjisi değil "iyonlaştirici enerji" olmasıdır.
2. Hangi Amaçlarla Gıdalar Işınlanmaktadır?
-
Soğanlar, kökler ve yumrularda; filizlenme, çimlenme ve tomurculanmayı önlemek
-
Taze meyve ve sebzelerde; olgunlaşmayı geciktirmek, böceklenmeyi önlemek ve raf ömrünü uzatmak
-
Hububat, öğütülmüş hubububat ürünleri, kabuklu yemişler, yağlı tohumlar, baklagiller, kurutulmuş sebze ve meyvelerde; böceklenmeyi önlemek, mikroorganizmaları azaltmak ve raf ömrünü uzatmak
-
Et, tavuk, balık, su ürünleri ve baharatlarda; bazı patojenik mikroorganizmaları azaltmak, raf ömrünü uzatmak ve paraziter enfeksiyonların kontrolü
-
Hayvansal orijinli kurutulmuş gıdalarda; böceklenmeyi önlemek ve küflerin kontrolü amacıyla uygulanmaktadır.
 3. Gıda Işınlama Uygulanabilir Bir Yöntem midir?
Halen 40'dan fazla ülkede 50'den fazla çeşit gıdanın ışınlanmasına izin verilmiş olması bu yöntemin etkin kullanıldığının kuvvetli bir göstergesidir. Amerika Birleşik Devletleri, Arjantin, Brezilya, Kanada, Çin, Hindistan, Endenozya, İsrail, Japonya, Güney Afrika ve Tayland gibi ülkelerde patates, soğan, sarımsak, tavuk, balık, kurbağa bacağı, karides, baklagiller, baharat, kurutulmuş meyveler ve taze meyveler gibi bir çok ürün ışınlanmaktadır.
Ayrıca Avrupa Birliği gıda ışınlama direktiflerinde de her ülke kendi yönetmeliğine bağlı kalmak şartı ile ışınlanmış baharat ve kuru meyve ve sebze ticaretine izin verilmektedir.
4. Işınlanmış Gıda Güvenli midir?
Kesinlikle güvenlidir. Nasıl rontgen filmi çektirme, televizyon seyretme veya hava limanlarında güvenlik amacıyla kullanılan iyonlaştırıcı enerjiler canlılara zarar vermiyorsa tekniğine uygun olarak kullanılan ışınlama işlemi de gıdaya zarar vermemektedir. Ayrıca 1983 yılında yayınlanan Işınlanmış Gıdalar için Kodeks Genel Standardında da (STAN 106-1983), 10 kGy'lik absorbsiyon dozuna kadar ışınlamanın toksikolojik açıdan bir sakınca oluşturmayacağı ifade edilmektedir.
 5. Tüketici Işınlanmış Gıdalar İçin Ne Düşünüyor ?
Tüketici, teknoloji, getirdiği faydalar ve yasal düzenlemeler konusunda doğru bir şekilde bilgilendirildiği takdirde ışınlanmış gıdayı tüketme konusunda tereddüt etmemektedir. Hatta bir çok ülkede tercih etmektedir.
6. Gıda Işınlama ile İlgili Mevcut Yasal Durum Nedir?
Türkiye Atom Enerjisi Kurumu, gıda ışınlama teknolojisinin uygulamaya konulması ile ilgili, gıda üreticisisinin ve ihracatçısının, üniversitelerin, araştırma enstitülerinin, yasal düzenlemelerden sorumlu kamu kurum ve kuruluşların ve halkın bilgilendirilmesi konusunda eğitim ve danışmanlık görevini sürdürmektedir.
 
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Türkiye Atom Enerjisi Kurumu yetkililerinin birlikte yürüttüğü çalışmalar sonucunda Gıda Işınlama Yönetmeliği 6 Kasım 1999 tarih ve 23868 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Yönetmelikteki bazı maddeler Avrupa Birliği'ne uyum yasaları çerçevesinde revize edilerek, ilk değişik 15 Ekim 2002 tarih ve 24907 sayılı Resmi Gazete’de, ikinci değişiklik ise 19 Aralık 2003 tarih ve 25321 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Tüm Sorular
|
|
|
