Radyasyon kaynakları diğer ülkelerde olduğu gibi ülkemizde de faydalı amaçlarla tıp, endüstri, araştırma ve eğitim alanlarında kullanılmakta olup, 2690 sayılı yasa gereği yayımlanan Radyasyon Güvenliği Tüzüğü ve Yönetmeliği uyarınca iyonlaştırıcı radyasyon kaynakları ile yapılan her türlü faaliyet için (ithal, ihraç ve imal edilmesi, alınması, satılması, bulundurulması, kullanılması, taşınması, depolanması v.b) TAEK'den izin ve lisans alınması gerekmektedir.

Ancak, radyasyon kaynaklarının, kullanımından vazgeçilmesi,kuruluşların devredilmesi ve ya sorumlu kişilerin ayrılması/ değişmesi gibi nedenlerle yanlışlıkla hurdacılara satılması ve bilnçsiz olarak diğer hurda malzemelere karışması sonucu; insan sağlığı açısından onarılması zor ve ekonomik boyutları büyük sonuçları doğurabileceği hatırdan çıkarılmamalıdır. Nitekim bazı ülkelerde benzeri olaylar yaşanmaktadır.

Bu nedenle, hurda alım, satım veya işlenmesi alanında faaliyet gösteren küçük kuruluşların taşınabilir el dedektörleri ve büyük kuruluşların ise el dedektörlerine ilave olarak tesis giriş kapılarına panel tipi dedektörler sağlayarak hurdalarda olası radyasyon kaynaklarını belirlemeleri gereklidir.

Radyasyon kaynakları veya bunları bulunduran cihazların veya radyoaktivite bulaşmış malzemelerin; hurda malzemeler ile birlikte yurt dışından ülkemize girmesi veya yukarda belirtilen mevzuat hükümlerine aykırı olarak hurda malzemelere karışması sonucu meydana gelebilecek potansiyel risklere karşı bilgilendirme amacı ile bu broşür hazırlanmıştır.

1. OLAY İVEDİLİKLE İLGİLİ KURULUŞA (TAEK) VE GÜVENLİK KURULUŞLARINA (POLİS, JANDARMA) HABER VERİLİR. OLAY YERİ VE DURUMU HAKKINDA BİLGİ AKIŞI SAĞLANIR.

2. OLAY NEDENİ MALZEMELERE ÇIPLAK ELLE DOKUNULMAZ.

3. OLAY BÖLGESİ GÜVENLİK ŞERİDİ İLE (EN AZ 10 m) ÇEVRİLİR VE GİRİŞLER ENGELLENİR.

4. EN YAKIN KURULUŞTAN ( İL SİVİL SAVUNMA MÜDÜRLÜĞÜ, ASKERİ BİRLİKLER, SAĞLIK

KURULUŞLARI, ÜNİVERSİTELER V.B) RADYASYON ÖLÇÜM ALETİ SAĞLANMAYA ÇALIŞILIR

5. RADYASYON ÖLÇÜM ALETİ SAĞLANMASI DURUMUNDA ÇEVRİLEN GÜVENLİK ŞERİDİ DOZ ŞİDDETLERİ KONTROL EDİLİR VE 1m Sv/saat (0,1 mR/saat) DEĞERİ ESAS ALINIR.

6. RADYASYON ÖLÇÜM ALETİ SAĞLANAMAMASI DURUMUNDA MEVCUT GÜVENLİK ŞERİDİ

İÇERİSİNE GİRİŞLERİN KONTROL ALTINDA TUTULMASINA DEVAM EDİLİR.

7. OLAY NEDENİ MALZEME CİVARINDA ÇOK KISA SÜRELERDE BULUNULARAK RADYOAKTİF MADDE İŞARETİ, ETİKET VEYA PLAKA GİBİ BİLGİ SAHİBİ OLUNABİLECEK KANITLAR ARAŞTIRILIR.

8. KANIT BULUNMASI DURUMUNDA İVEDİLİKLE TAEK' E BİLGİ AKIŞI SAĞLANIR

9. TAEK' LE YAPILAN GÖRÜŞME PARALELİNDE OLAY NEDENİ MALZEME TAEK'E GÖNDERİLİR VEYA TAEK UZMANLARI OLAY YERİNE ULAŞINCAYA KADAR GÜVENLİĞİN DEVAMI SAĞLANIR.