TAEK
TAEK
TAEK
 
 
 
Google Web TAEK
 
TAEK
Radyasyondan Korunmanın Temel Prensipleri
 
Işınlamalar
Işınlanmalar aşağıdaki şekilde gruplanabilir:
 

1. Mesleki Işınlanmalar

2. Halk Işınlanmaları

3. Tıbbi Işınlanmalar

4 . Acil Durum veTehlike Durumu Işınlanmaları

Radyasyon Korunmasının Etkinliği

Doza neden olan kaynağa (KAYNAK İLİŞKİN SİSTEM (A)) veya bütün kaynaklardan bir kişi tarafından alınan doza (KİŞİ İLİŞKİN SİSTEM (B))bağlı olarak ifade edilir.


Işınlamaların kontrolü öncelikle kaynağa (zırhlama) uygulanır. Bunun etkin olamadığı durumlarda ise çevrenin (havalandırma ve ilave zırhlama) ve kişi veya kişilerin (koruyucu giysi, cihazların kullanımı ve uygun koşulların sağlanması) kontrolü düşünülür.

 
Radyasyondan Korunmnın Temel Prensipleri
 

GEREKÇELENDİRME

OPTİMİZASYON

DOZ SINIRLARI

 

GEREKÇELENDİRME

Radyasyonun zararlı etkileri göz önünde bulundurularak, net bir fayda sağlamayan hiçbir radyasyon uygulamasına izin verilmemelidir.

OPTİMİZASYON

Tedavi amaçlı tıbbi ışınlamalar hariç, radyasyona maruz kalmayı gerektiren uygulamalarda bireysel dozun büyüklüğü, ışınlanacak kişilerin sayısı, olası tüm ışınlamalar için, ekonomik ve sosyal faktörler göz önünde bulundurularak mümkün olan en düşük dozun alınması sağlanmalıdır .

Kişilerin alacakları doz (Medikal olanların dışında) sınırlandırılmalıdır.

ALARA: As Low As Reasonably Achievable: Uygulamaların günlük takibi ile risk azaltılarak net yararın atışı sağlanmalıdır.

DOZ SINIRLARI

 

Radyasyon Görevlileri

Halk

Etkin doz

Yıllık Ortalama

20 mSv/yıl

1mSv/yıl

Tek Yıl

50 mSv/yıl

5 mSv/yıl

Eşdeğer Doz

Göz

150 mSv/yıl

15 mSv/yıl

Cilt

500 mSv/yıl

50 mSv/yıl

El-Ayak

500 mSv/yıl

50 mSv/yıl

18 yaşından küçükler radyasyon uygulaması işinde çalıştırılamazlar. Eğitimleri radyasyon kaynaklarının kullanılmasını gerektiren 16-18 yaş arasındaki stajyerler ve öğrenciler için etkin doz, herhangi bir yılda 6 mSv'i geçemez. Ancak el, ayak veya deri için yıllık eşdeğer doz sınırı 150 mSv, göz merceği için 50 mSv'dir.

Hamile radyasyon görevlileri için çalışma şartları yeniden düzenlenmeli ve doğacak çocuğun alacağı dozun mümkün olduğu kadar düşük düzeyde tutulması sağlanmalıdır. Hamileliğin kalan süresi boyunca fetusun alacağı doz 1 mSv'i aşmamalıdır. Emzirme dönemindeki kadın çalışanlar, radyoaktif kontaminasyon riski taşıyan işlerde çalıştırılmamalıdır.

Özel durumlar için planlanan ışınlanmalar

Normal uygulamalarda ortaya çıkan ve yıllık doz sınırları üzerinde etkin doza maruz kalmayı gerektiren, fakat ışınlanmanın dışında başka yöntemlerin bulunmadığı özel durumlarda Kurum'un izniyle yapılan ışınlanmalardır. Özel durumlarda ışınlamaya maruz kalacak radyasyon görevlileri için doz sınırları herhangi bir yılda 50 mSv'i, birbirini takip eden 10 yıl içinde ortalama yıllık 20 mSv'i ve toplamda 100 mSv'i geçemez.

Doz Kısıtlamaları
 

Radyasyondan korunma da optimizasyonun sağlanması için kişisel dozlar, yıllık doz sınırları altında kalmak koşuluyla kaynak ve uygulama özelliklerine bağlı olarak kısıtlanır.

Limit değildir.

Tıbbi Işınlanmalar İçin Doz Kısıtlamaları

  • Hasta Ziyaretçileri ve Gönüllüler İçin (Tanı/tedavi süresince) 5 mSv'i
  • Hasta ziyareti için gelen çocuklar için 1 mSv'iaşmamalıdır.

Tanı amaçlı radyasyon uygulamalarında, hasta dozu kısıtlamaları için yönetmeliklerde verilen referans düzeylerine uyulmalıdır.

Müdahalede bulunan Çalışanların Korunması
 

Müdahale durumunda ışınlanacak personelin yetkili otorite tarafından belirlenen tek yıl dozunu aşmasına izin verilmez.

Ancak;

  • Hayat kurtarma ve ciddi yaralanmaların önlenmesi,
  • Kollektif dozun azaltılması,
  • Ciddi hasarların önlenmesi durumları bu koşulun dışında değerlendirilmelidir.
  • Hayat kurtarmaya yönelik durumlar dışında, tek yıl dozunun iki katını aşmayacak planlamalar yapılır.
  • Ciddi hasarları Deterministik etkileri önlemek amacıyla tek yıllık dozun on katını aşmayacak şekilde planlamalar yapılır.
Doz Sınırlarının Uygulanmadığı Işınlanmalar
 

Doğal radyasyon (2-3 mSv/yıl) nedeniyle ışınlanmalar ve tıbbi ışınlanmalardan alınan dozlar, doz sınırlarına ilave edilmez.

TAEK
TAEK