“Radyasyon görevlilerinin çalışma koşulları ve süreleri ile Kurumumuzun düzenleme alanına giren faaliyetlerin ilişkilendirilmesine ilişkin” Basın Açıklaması

(30 Nisan 2008)

Son zamanlarda basın ve yayın organlarında radyasyon görevlilerinin çalışma koşulları ve süreleri ile ilgili hususlar Kurumumuzun düzenleme alanına giren faaliyetlerle ilişkilendirilmekte, yanlış ya da eksik bilgilere dayanan ve kamuoyunda yanıltıcı kanaat uyandırarak endişe yaratabilecek asılsız haberlere yer verilmektedir.

2690 sayılı TAEK Kanununun Türkiye Atom Enerjisi Kurumunun görev ve yetkilerinin tanımlandığı 4. maddesinde "Radyoaktif maddeleri ve radyasyon cihazlarını bulunduran, kullanan, bunları ithal ve ihraç eden, taşıyan, depolayan, ticaretini yapan resmi ve özel kurum, kuruluş ve kişilere ruhsata esas olacak lisans vermek " hükmü yer almaktadır. Yine aynı Kanun gereğince 24.03.2000 tarih ve 23999 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği'nin 50. maddesinde "Radyasyon Güvenliği Tüzüğü ve bu Yönetmelik kapsamına giren radyasyon kaynaklarının imal, ithal ve ihraç edilmesi, alınması, satılması, taşınması, depolanması, bakımı, onarımı, kurulması, sökülmesi, değiştirilmesi, radyasyon kaynaklarıyla çalışılabilmesi ve her türlü amaçla bulundurulması ve kullanılması için TAEK'den lisans alınması zorunludur. Bu işler, diğer bakanlık ve/veya kuruluşlardan da izin, ruhsat veya bir belge alınmasını gerektiriyorsa, bunların verilmesi TAEK tarafından lisans verilmesi önkoşuluna bağlıdır." hükmü mevcuttur. Dolayısıyla, radyasyon kaynaklarının tıbbi amaçlı kullanıldığı yerlerin ruhsatlandırılabilmesi için TAEK'den kullanma ve bulundurma lisansı alınmış olması gerekir.

Söz konusu lisans, mevzuat hükümleri gereğince konu ile ilgili yeterlilikleri belgelenmiş kişi ve kuruluşlara, TAEK uzmanları tarafından yerinde yapılan radyasyon kontrollerinde radyasyon kaynaklarının bulundukları laboratuvarlar ile bu laboratuvarlara bitişik alanlarda insan ve çevre sağlığı yönünden sakınca yaratmayacak düzeyde radyasyon değerlerinin ölçülmesi üzerine verilmektedir.

Kurumumuzun lisanslama faaliyetleri, ilgili Dairelerde ve Merkezlerde görev yapan uzmanlar tarafından yürütülmektedir. Lisans işlemleri devam eden ve  lisans almış kuruluşlar ile eksik hususları bulunduğu için lisanslanamayan kuruluşlara ait bilgilerin kayıtları düzenli bir şekilde elektronik ortamda tutulmakta ve takip edilmektedir. Lisanssız çalışan cihazların tespit edilmesi için ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapılmaktadır.

Bu nedenle hastaların, çalışanların, halkın ve çevrenin radyasyon güvenliğinin sağlanması açısından lisanssız faaliyet gösterilmemesi, lisanslı kuruluşlarda ise lisans koşullarına titizlikle uyularak çalışılması büyük önem arz etmektedir. Lisanslı kuruluşlarda lisansın geçerliğinin sağlanabilmesi için lisansa esas radyasyon ölçümlerinin alınmış olduğu cihazın, laboratuvar içindeki yerleşiminin, laboratuvarın çevresine olası radyasyon sızıntılarını önleyecek ve çalışanların korunmasını sağlayacak zırhlama koşullarının değiştirilmemesi ve her bir kuruluşun mevzuat hükümlerini esas alarak hazırlamış oldukları çalışma talimatlarına titizlikle uyarak çalışması gerekmektedir. Bu hususların sağlanmasından lisans sahibi sorumlu olup kuruluşta yapılacak lisansa ilişkin her türlü değişikliği yapılmadan önce Kuruma yazılı olarak bildirmekle yükümlüdür. Lisanssız faaliyette bulunulan süre içerisinde radyasyon güvenliğini tehdit edecek herhangi bir durumla karşılaşılması durumunda sorumluluk ilgili mevzuat gereğince tesis sahibine aittir.

Radyoloji cihazları da dahil olmak üzere tüm radyasyon kaynaklarının ithal işlemleri Kurumumuzdan bu işi yapmak üzere lisans almış kuruluşlar tarafından gerçekleştirilmektedir. Söz konusu kuruluşlar ithal edecekleri her radyasyon kaynağı için Kurumumuzdan ayrıca ithal izni almakla yükümlüdürler. İthal izni verilirken cihazların kullanılmamış olması, özellikle tıbbi amaçlı cihazlarda aynı yılın üretimi olması ve ayrıca CE belgesine sahip olması koşulu aranmaktadır.

Radyolojide kullanılan x-ışını cihazları, kendileri radyoaktif madde ihtiva eden cihazlar olmayıp ancak gerekli enerjinin sağlanması durumunda radyasyon (x-ışını) yayan cihazlardır. Söz konusu cihazlar, çalıştırılmadıkları zaman radyasyon yaymazlar. Bu nedenle depolarda bulunan cihazların, hurdaya ayrılmış cihazların ve demonte cihazların radyasyon açısından bir risk oluşturması söz konusu değildir.

Radyasyon Güvenliği Tüzüğü ve Yönetmeliği'nde iyonlaştırıcı radyasyon kaynakları ile ilgili faaliyetlerde, radyasyon güvenliğinin ve radyasyondan korunmanın sağlanması için alınması gerekli önlemler ile ilgili düzenlemeler ve radyasyondan korunmada temel güvenlik standartları ile sorumluluklara ilişkin hususlar yer almaktadır.

Kurumumuz mevzuatında görevi gereği radyasyonla çalışanların sosyal hakları ile ilgili hususlar yer almamaktadır.

Yanlış ya da eksik bilgilendirmeler sebebiyle basın ve yayın organlarında zaman zaman yer alan bu tür asılsız haberlerin önlenmesini ve halkımızın doğru bilgilendirilmesini sağlamak için bu tür haberlerin yayımlanmasından önce Kurumuzdan bilgi alınması yararlı olacaktır. Kurumumuz mevzuatına ve konu ile ilgili ayrıntılı bilgilere www.taek.gov.tr adresinden ulaşılabilir.

Kamuoyuna saygı ile duyurulur.

Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Başkanlığı

Basın Açıklamaları